روانشناسی بازار بورس

روانشناسی بازار بورس و عوامل رفتاری موثر در سرمایه گذاری موفق

شنبه ۱۱-۰۸-۱۳۹۸

سرمایه گذاران بازار بورس نیز انسان هستند نه ربات و انسان ها می توانند با احساساتی مانند ترس یا هیجان روبرو شوند. در دنیای سرمایه گذاری، همین احساسات می توانند برای معامله گر مشکل ساز شوند. همان طور که بازار های مالی از جمله بازار بورس و سهام می توانند باعث چند برابر شدن سرمایه معامله گران و افزایش سود آوری آن ها باشد؛ به همان نسبت  نیز می تواند باعث از دست دادن سرمایه در مدتی کوتاه شوند. بیشتر مواقع، ضررهای وارده به معامله گران به دلیل گرفتن تصمیمات احساسی ایجاد می شود. به همین جهت روانشناسی بازار بورس و سایر بازارهای مالی و شناخت رفتار سرمایه گذاران از عوامل اصلی کمک به موفقیت در این بازارها به حساب می آید. 

در این مقاله از وب سایت ترحمی قصد داریم نکاتی در مورد روانشناسی بازار بورس و شناخت رفتار معامله گران را در اختیار شما قرار دهیم. با ما همراه باشید. 

برای دریافت آموزش های بورس و موفقیت در بازار سهام، اپلیکیشن آموزش بورس دکتر ترحمی را نصب کنید.

دانلود

اهمیت آشنایی با روانشناسی بازار بورس

گرایش انسان ها معمولا در جهت پیروی از سایر افراد و انجام دادن کاری است که دیگران انجام می دهند. با این حال در بورس سهام، اگر در زمان اشتباه به جمعیت گوش فرا دهید و از آن ها پیروی کنید، همیشه در دراز مدت ضرر خواهید کرد.

در عوض، معامله گران و سرمایه گذاران بورس سهام با تفکر مستقل و منحصر به فرد است که می توانند موفق به کسب درآمد از بورس شوند، نه با عمل کردن به حرف مردم یا پیروی از رفتار جمعی.

پول در بازار بورس با ایجاد ایده های شخصی و پیروی از روشی که متناسب با شما و شخصیت شما باشد به دست می آید. معامله گران و سرمایه گذاران بورس با پیدا کردن خود، دستیابی به پتانسیل های خود، تسلط به روانشناسی بازار بورس و هماهنگی با بازار سهام، درآمد کسب می کنند.

سرمایه گذاری موفق بیش از سایر عوامل به کنترل عوامل داخلی احتیاج دارد. این اولین گام برای موفقیت در تجارت سهام است. کسانی که خود را وقف توسعه کنترل عوامل درونی خود می کنند، کسانی هستند که در نهایت موفق خواهند شد. این اصلی ترین و مهم ترین نکته در روانشناسی بازار بورس است که شما برای موفق بودن باید به آن اشراف داشته باشید.

یکی از وظایف اصلی شما در شروع جستجوی سیستم معاملات صحیح سهام، یافتن اطلاعات کافی در مورد خودتان و شخصیتتان است تا بتوانید سیستمی را طراحی کنید و استراتژی را پیاده کنید که برای شما کار کند. هماهنگی با خودتان به معنای پیدا کردن آرامش درونی است.

این یعنی پیدا کردن تعادل بین سود و ضرر. شما تا زمانی که با درون خود درگیری داشته باشید، در دنیای بیرون و بازار سهام نیز دچار درگیری خواهید بود. این دقیقا اهمیت روانشناسی بازار بورس برای موفقیت شما است.

رفتار سرمایه گذاران در روانشناسی بازار بورس

روانشناسی بازار بورس

اگر از سرمایه‌گذاران و معامله گران بازار سهام بپرسیم چه هدفی از سرمایه‌گذاری در بورس دارند، بیشتر آنها پاسخی ساده خواهند داد: آن ها خواهان دریافت سود و کسب درآمد از بورس هستند. 

اگرچه این پاسخ واضح به نظر می رسد امّا شاید دلیل اصلی و حقیقت امر نباشد. در درون تمام انسان ها، خواسته ‌هایی وجود دارد که ممکن است صادقانه ابراز نشوند و یا حتی ممکن است خود ما هم از وجود آن ها مطلع نباشیم. 

بیشتر انسان ها وقتی درباره پول و سرمایه‌ شان تصمیم‌گیری می‌کنیم، به جای اینکه واقعا به تک هدف و قصدی که داریم فکر و عمل کنیم (کسب سود) معمولا به دنبال این هستیم که بخشی از احساسات خاص درونی خود را ارضا کنیم. اما عدم اطلاع از این  همین خواسته ‌ها و احساسات نهفته درونی است که می‌تواند باعث شود به سمتی هدایت شویم که خطا های ویرانگری در سرمایه‌گذاری مرتکب شویم و هم از لحاظ احساسی و هم از لحاظ مالی ضربه ببینیم. تمام این احساسات درونی سرمایه گذاران در حیطه روانشناسی بازار بورس قرار می گیرد که باید مورد توجه قرار بگیرد.

برای مثال ممکن است با وجود این که معاملاتمان سود ده نیستند، بطور مداوم به معاملات سهام ادامه دهیم و به جای اینکه سرمایه‌ گذاری را به صورت یک کار هوشیارانه مالی انجام دهیم، این کار را به چشم یک بازی لذت‌ بخش ببینیم و صرفا برای ارضای هیجانات خود دست به معاملات بزنیم.

از طرفی دیگر، احتمال دارد به دلیل ترس ریسک ‌های معقولی که برای کسب سود بالاتر در بازار باید انجام شود را نپذیرفته و وارد معامله نشویم فقط به خاطر اینکه از فقیر شدن و از دست دادن سرمایه به شدت هراسان هستیم. شاید هم از فروش سهامی که قیمت آن سقوط کرده خودداری می‌کنیم چون صرفا می‌خواهیم همچنان امیدوار بمانیم که قیمت آن بالاخره رشد خواهد کرد و مجبور نخواهیم بود به شکست خود اعتراف کنیم.

امّا به طور کلی مشکل ما هرکدام از موارد فوق باشد، خیلی مهم است که تمایلات شخصی پنهان درون خود را بشناسیم و به روانشناسی بازار بورس تسلط پیدا کنیم تا بتوانیم با تصمیمات بهتر، در نهایت به هدفی که واقعا به آن نیاز داریم برسیم.

ترس و غلبه بر آن در روانشناسی بازار بورس

روانشناسی بازار سهام

به طور کلی، تفاوت بین برندگان بازار سهام و هر کس دیگری صرفاً این است: بهترین معامله گران سهام بورس از هیچ چیز هراسی ندارند.

این معامله گران موفق از هیچ چیز نمی ترسند، زیرا آن ها نگرش هایی را در درون خود توسعه داده اند که به آنها بیشترین میزان انعطاف پذیری ذهنی را می دهد که از طریق مطالعه بازار سهام به راحتی بتوانند در وقت مناسب وارد بازار شده یا از آن خارج شوند. آن ها روانشناسی انسان را می فهمند و آن ها درک می کنند که یادگیری روانشناسی بازار بورس بسیار مهم است.

در عین حال، بهترین معامله گران بورس نگرش هایی را در درون خود ایجاد کرده اند که از بی پروایی بیش از حد آن ها جلوگیری می کند. آن ها روانشناسی انسانی را می فهمند و طرز تفکر مناسبی برای روانشناسی تخرید و فروش سهام را در خود توسعه داده اند.

95 درصد از خطا های بازار سهام که شما ممکن است مرتکب آن ها شوید و باعث می شود پول شما در زمان کوتاهی از جلوی چشمان شما ناپدید شود، از نگرانی های شما ناشی از چهار ترس اصلی در بازار سهام ناشی می شود:

  1. ترس اشتباه کردن
  2. ترس از دست دادن پول
  3. ترس از دست دادن چیزی که بقیه دارند
  4. ترس رها کردن پول

وقتی می ترسید، هیچ یک از امکانات و گزینه های دیگر را نمی بینید. شما نمی توانید سایر امکانات را درک کنید یا به طور صحیح روی آنها عمل کنید. ترس باعث می شود که شما بی حرکت شوید. از نظر جسمی، ترس باعث می شود خشکتان بزند یا فرار کنید. از نظر ذهنی، باعث می شود تا تمرکز ما روی موضوعی که از آن می ترسیم متمرکز شود.

این بدان معنی است که افکار ما در مورد سایر احتمالات مسدود می شوند. تا زمانی که ترس شما به پایان نرسدیده باشد نمی توانید به صورت منطقی در مورد در چیزهایی که در مورد بازار سهام و روانشناسی بازار بورس یاد گرفته اید فکر کنید.

سپس به خودتان می گویید:. «من این را می دانستم. پس جرا به ذهنم نیامد؟ چرا به آن عمل نکردم؟»
همه ما افرادی را دیده ایم که همه چیزهایی را که می خواستند به دست آورده اند ... خواه رانندگی با اتومبیل های گران قیمت ، مسافرت به دنیا و یا داشتن روابط خارق العاده با خانواده و دوستانشان ... سوال این است ... چگونه آن ها  به این زندگی رسیده اند؟

جواب این سوال ساده است ... این افراد تکنیکی را کشف کرده اند که به آنها امکان دستیابی به همه اهداف خود را می دهد و ترس های خود را به چالش کشیده اند.

چگونه بفهمیم که یک سرمایه گذار احساسی هستیم؟

سرمایه‌ گذاران موفق دنیای بوری و سهام اهمیت ثبات احساسی و روانی در سرمایه‌گذاری و روانشناسی بازار بورس را به خوبی متوجه شده‌اند. این بدان معناست که آنها تصمیمات سرمایه‌ گذاری ‌شان را بر اساس اطلاعات مفید و تحلیل شده می‌گیرند. از طرفی دیگر، احساسات و هیجانات‌ که عامل اصلی تصمیم‌گیری در بسیاری از سرمایه‌گذاران احساسی است را به خوبی شناسایی کرده اند.

اگر یک یا چند مورد از ویژگی‌ های زیر در شما وجود دارد، شما از نظر روانشناسی بازار بورس یک سرمایه‌ گذار یا معامله‌ گر احساسی هستید:

وقتی قیمت سهام به میزان کمی افت می‌کند، دست به فروش می زنید.

تصمیم برای فروش سهام باید نتیجه تحقیق و ملاحظات دقیق شما باشد. اگر شما سهام خود را فقط به خاطر اینکه کمی زیان کرده ‌اید می‌فروشید، پس شما یک سرمایه‌گذار احساسی هستید!

روی اخبار بیش از حد متمرکز می شوید.

این مسئله قطعا درست است که بخشی از سرمایه‌ گذاری این است که اخبار بازار را پیگیری و سهام را دائما رصد کنید. اما اگر شما در شرکتی مانند کارگزاری و شرکت‌های سرمایه‌گذاری و شرکت‌های مشابه شاغل نیستید، خواندن مرتب اخبار و اطلاعات سهام مرتبط بصورت ۲۴ ساعته رفتار سالمی نیست و می تواند تاثیرات احساسی زیادی روی شما بگذارد. اگر چنین کاری را می کنید، شما یک سرمایه گذار احساسی هستید!

شما به خاطر سودی که هنوز کاملا تحقق نیافته، خوشحالی می کنید.

سود تحقق یافته همان سودی است که شما با فروش سهام خود با قیمت مشخص و در زمان مشخص به دست می آورید. بطور مثال اگر یک سهم با قیمت ۲۰۰ تومان بخرید و رویای رسیدن قیمت به ۳۰۰ تومان را داشته باشید و یا اینکه پس از خرید سهام، با شروع رشد قیمت، فورا احساس شیفتگی و خوشحالی بسیار شدید به شما دست دهد، شما یک سرمایه‌گذار احساسی هستید! این ها در روانشناسی بازار بورس احساسات کاذب هستند و می توانند روی موفقیت شما اثر مخرب بگذارند.

شما به خاطر ضرر و زیانی که هنوز قطعی نشده، بیش از حد ناراحت می‌شوید.

همان طور که خوشحال شدن بیش از حد در خصوص افزایش قیمت سهام رفتاری احساسی است، ناراحتی و نا امیدی بیش از حد در خصوص افت قیمت سهام نیز می تواند رفتاری احساسی باشد. سرمایه گذاران منطقی با داشتن دیدی دارز مدت می توانند به این دسته از احساسات خود غلبه کنند.

شما از مواجه شدن و بررسی قیمت سهام ترس دارید.

اگر می‌دانید که به احتمال قوی قیمت سهم کاهش یافته است ولی از بررسی قیمت سهام ترس دارید چون نمی خواهید با حقیقت مواجه شوید، در این صورت شما یک سرمایه‌گذار احساسی هستید!

با هر خبر بد، ترس وجود شما را فرا می‌گیرد.

راه منطقی برای مواجهه با اخبار بدی که از بازار و سهام شرکت ها می ‌شنوید این است که اثر این اخبار و اطلاعات را بصورت واقع‌ بینانه و به دور از احساسات بررسی کنید و متناسب با آن تصمیم گیری کنید. اگر شما با هر خبر بدی که از بازار سهام به گوش شما می رسد منغلب و احساساتی می شود، شما قطعا یک سرمایه گذار احساسی هستید!

پشت‌ سر هم قیمت سهام را بررسی می‌کنید.

ماهیت بازار بورس عدم ثبات است و افت و خیز ها باعث می شود که هر سهم روزانه نوسانات بسیاری داشته باشد. اگر مرتبا با کارگزار بورس خود تماس می‌گیرید یا در سایت قیمت سهام را بیش از حد معمول بررسی می‌کنید و یا اگر از هر شخصی که می‌بینید درباره سهام نظرخواهی می‌کنید، شما یک سرمایه‌گذار احساسی هستید!

پنج نکته روانشناسی بازار بورس برای غلبه بر احساسات در سرمایه گذاری

روانشناسی بازار بورس

همان طور که متوجه شدید، تصمیمات احساسی و عدم توانایی در غلبه بر عواطمی مانند ترس و هیجان می توانند عواملی باشند که منجر به شکست شما در بازار سرمایه می شوند. با استفاده از نکات زیر به عنوان یک سرمایه گذار می توانید از روانشناسی بازار بورس آگاه بوده و مانع تصمیمات احساسی شوید.

1.     تشکیل سبد سهام یا پرتفوی سرمایه‌گذاری

تشکیل سبد سهام و ساخت پرتفوی دارایی ها تکنیکی است که می‌تواند باعث کاهش پاسخ احساسی به بازار شود. چون اگر پرتفوی شما به درستی چیده شده باشد، شما تا حدود زیادی راحت خواهد بود که اگر یکی از سهام یا دارایی های موجود در سبد سهام افت کرد، مابقی آن ها مانع از افت شدید سرمایه شما خواهد شد و همین تنوع ‌سازی باعث محافظت از دارایی شما خواهد شد.

تنوع ‌سازی دارایی ‌ها می‌ تواند اشکال مختلفی داشته باشد؛ سرمایه‌گذاری در صنایع مختلف، مناطق جغرافیایی مختلف، خرید انواع دیگر اوراق بهادار و حتی مصون ‌سازی با بازارهای جایگزین مانند بازار مسکن. پس در بیشتر چرخه‌ های طبیعی بازارها، استفاده از یک استراتژی تنوع‌ سازی می ‌تواند از کاهش شدید ارزش سرمایه جلوگیری کند و در نهایت راهکاری باشد برای جلوگیری از رفتار احساسی و هیجانی.

2.    داشتن طرح و استراتژی هدفمند

وجود یک استراتژی دقیق و نوشته شده روی کاغذ برای سرمایه‌ گذاری در بازار بورس حیاتی است و می تواند به بحث روانشناسی بازار بورس نیز کمک کند. برخی از موارد پیشنهادی که می ‌توانید مشخص کنید شامل این موارد است:

  • اهداف سرمایه‌ گذاری
  • بازه زمانی سرمایه ‌گذاری
  • هدف کلی پرتفوی سرمایه‌ گذاری
  • استراتژی اعمال تغییرات در پرتفوی (چه زمانی در پرتفوی تغییرات ایجاد کنید)

بسیاری از سرمایه ‌گذاران موفق برای خود هدف قیمت و حد ضرر تعریف می کنند. برای مثال استراتژی برخی از افراد این است که اگر قیمت سهام به میزان ۸ یا ۱۰ درصد از قیمت خرید آن ها کاهش یافت آن را می‌فروشند. از آن طرف، تصمیم‌گیری برای فروش سهام و زمان کسب سود کمی مشکل است. چون وقتی قیمت سهم در حال افزایش است، طمع افزایش قیمت باز هم ادامه می‌یابد باعث بروز دودلی می‌شود. در این زمان، سرمایه‌گذاران ممکن است تصمیم بگیرند بخشی از سهام خود را در قیمت فعلی و در قیمت‌های بالاتر، مابقی سهام را بفروش برسانند.

3.    خودداری از سرمایه ‌گذاری با پول وام و قرض

به نظر شما آیا سرمایه گذاری در بازار بورس با استفاده از پول قرضی کاری منطقی است و سرمایه گذار مبتدی بازار با چنین کاری موفق خواهد شد؟ شخص که اولین روز ها و حتی اولین ماه‌ های آشنایی با بورس را می ‌گذراند در صورتی که بخواهد با سرمایه ‌ای که مالک آن نیست از بازار سود بدست آورد، معمولا نخواهد توانست از تاثیر احساسات و هیجانات در معاملات و سرمایه‌ گذاریش اجتناب کند. زمانی که شما با سرمایه ‌ی خودتان در حال معامله هستید، نوسانات بازار احساسات مخرب کمتری در شما ایجاد می‌ کند.

4.     شروع سرمایه ‌گذاری در بورس با سرمایه کم

درست است که با سرمایه ‌های بالا می ‌توان سودآوری بیشتری در بورس حاصل کرد، امّا با بالا رفتن سرمایه میزان زیان احتمالی نیز با معاملات سنگین بیشتر می‌شود و همین عامل است که می ‌تواند میزان استرس و هیجانات را در معامله گران افزایش دهد.
مخصوصا زمانی که یک سرمایه‌ گذار مبتدی به معامله و سرمایه‌ گذاری با مبالغ بالا عادت ندارد، این موضوع معمولا باعث می شود که تصمیمات احساسی بیشتری دست بزند و معمولا همه چیز به ضرر تمام می‌ شود. رفته‌ رفته با افزایش میزان مهارت و تجربه در بورس، می‌توان حتی در معاملات با سرمایه بالا، کنترل بیشتری روی احساسات داشت.

5.     پذیرش فرصت ‌های از دست رفته

یکی از احساساتی که می ‌تواند مخصوصا باعث شتاب ‌زدگی در انجام معاملات سهام و سرمایه‌گذاری شود، احساس از دست دادن فرصت است. ترس دائم در مورد اینکه شما از قافله عقب مانده اید و فرصت بسیار مهمی را از دست داده اید در بحث روانشناسی بازار بورس می تواند یکی از عواملی باشد که باعث اتخاذ تصمیمات احساسی می شود.

در صورتی که شما قصد خرید سهمی را داشتید ولی به هر دلیلی آن را نخریدید و یا نتوانستید بخرید و بعدا آن سهم رشد کرد به احتمال قوی خود را سرزنش خواهید کرد که چرا آن را نخریدید. البته سرزنش کردن خود هیچ سودی برای شما نخواهد داشت و توصیه بزرگان است که به جای ملامت خود برای از دست دادن فرصت ها، روی رشد مهارت سرمایه‌ گذاری خود کار کنید تا فرصت ‌های بعدی را به موقع شناسایی کنید و آن ها را از دست ندهید.

هیچ کس در بازار بورس وجود ندارد که از همه فرصت ‌های سودآوری استفاده صد در صد کند و اگر این موضوع را بپذیرید، اقدامات احساسی و هیجانی شما در معاملات کاهش می‌یابد.

برای دریافت آموزش های بورس و موفقیت در بازار سهام، اپلیکیشن آموزش بورس دکتر ترحمی را نصب کنید.

اخبار و مقالات مرتبط