تعیین حد ضرر

نحوه تعیین حد ضرر در بورس و سرمایه گذاری – آشنایی با مفهوم استاپ لاس (Stop Loss)

دوشنبه ۲۷-۰۸-۱۳۹۸

در بازار بورس و اصول سرمایه گذاری، این امر خیلی ضروری است که شما سریع جلوی ضررها را بگیرید و برای همین منظور تعیین حد ضرر در انجام مغملات به امری ضروری تبدیل می شود.

نوسانات و افت و خیز های قیمتی در بازار و تصمیم‌گیری صحیح و به‌ موقع در مورد زمان خروج از موقعیت سرمایه ‌گذاری یا ادامه آن، همواره یکی از دغدغه ‌های اصلی سرمایه گذاران  در بازار بورس بوده است. 

حقیقت امر این است که هدف مشترک همه افراد از انجام معامله و سرمایه گذاری، کسب سود و بازدهی مناسب است. بورس هم به‌عنوان یکی از بازارهای اصلی جذب سرمایه از این قاعده مستثنی نیست. در بازار بورس، حفظ اصل سرمایه نسبت به کسب سود اولویت و ارجحیت دارد و به همین دلیل برای کسب درآمد از بورس و موفقیت در بازار بورس، علاوه‌ بر انتخاب سهام مناسب و بررسی سود آن ها، باید به زیان ناشی از معاملات هم توجه کافی داشته باشیم.‌

سرمایه ‌گذاران و فعالان بازارهای مالی مخصوصا افراد تازه وارد، حتما تجربه متحمل شدن ضرر در معاملات را دارند، زیرا همواره ممکن است ما سهمی را خریداری کنیم و پس از آن سهم دچار افت قیمت شود.

سوالی که تقریبا تمام سرمایه گذاران با آن مواجه هستند نحوه تعیین حد ضرر است. یعنی تا چه زمانی و چه قیمتی سهم مورد نظر را نگه‌ داری کنیم و یا تصمیم به فروش آن بگیریم. اگر ما سهمی را خریداری کردیم و قیمت آن کاهش یافت، تا چه زمانی سهم را نگهداری کنیم و چه حد ضرری برای آن در نظر بگیریم؟ اگر این سوال برای شما نیز وجود دارد، این مقاله از وب سایت فروهر ترحمی را از دست ندهید.

اگر قصد دارید به دوره های تخصصی در خصوص آموزش بورس دسترسی پیدا کنید، می توانید همین حالا اپلیکیشن آموزش بورس دکتر ترحمی را به صورت رایگان دانلود کنید.

حد ضرر در بورس چیست؟ مفهوم تعیین حد ضرر در سرمایه گذاری

اگر بخواهیم برای حد ضرر یا حد توقف زیان تعریف ساده ای ارائه دهیم می توانیم بگوییم: وقتی قیمت سهام به حد ضرر تعیین شده رسید، سهام مورد نظر را باید فروخت تا از ضرر بیشتر جلوگیری شود.

در بازار بورس و سرمایه گذاری، باقی ماندن در سهام بدون هیچ برنامه ‌ای و صبر کردن تا زمانی که ارزش سهام به قیمت مورد نظر ما برسد، ریسک زیادی دارد چرا که همین کار می‌ تواند منجر به از دست رفتن بخش بزرگی از سرمایه ما شود. 

یک سرمایه گذار موفق و حرفه ‌ای در بورس با بررسی کامل سهمی را خریداری می کند و با احتیاط به تعیین حد ضرر و سود می پردازد. در صورتی که سهام مد نظر به سود مورد نظر دست یافت یا سهم به مقاومت خود رسید، ولی اگر سهام بجای رشد، افت کرد و به حد ضرر رسید، بلافاصله باید از سهم خارج شد.

‌افرادی که در بازار بورس با مطالعه و شناخت در زمینه مد نظر و توجه به میزان سرمایه خود، سرمایه‌گذاری می ‌کنند به ‌طور حتم برای خود اهداف قیمتی تعیین کرده ‌اند. این اهداف می توانند شامل مواردی از جمله قیمت خرید، قیمت فروش، مقدار سود و مقدار زیان باشد. 

در نتیجه، برای سرمایه‌گذاری در بورس باید ابتدا انتظارات خود را تعریف کنیم و به سوالاتی نظیر زمان ورود یا خروج در یک سهم، سود مورد انتظار و میزان ضرری که حاضر به پذیرش آن هستیم و ظرفیت آن را داریم، پاسخ دهیم.

به عبارتی دیگر می توان گفت تعیین حد ضرر ابزاری است که به سرمایه گذاران کمک می کند به موقع محقق نشدن سود مد نظر را تشخیص داده و از ضرر بیشتر و یا ار بین رفتن سرمایه خود جلوگیری کنند.

نکات مهم در تعیین حد ضرر

در بخش قبل در مورد مفهوم و اهمیت تعیین حد ضرر در معاملات بورسی صحبت کردیم. اما نکته دیگری که بسیار حائز اهمیت بوده این است که حد زیان را باید به چه صورتی تعیین کنیم تا بتواند با توجه به سرمایه و شرایط خاص ما به بهترین نحو ممکن زمان خروج از سهام را برای ما مشخص کند. در ادامه چند نکته به شما معرفی می کنیم که با استفاده از آن ها می توانید کار تعیین حد ضرر را به مناسب ترین نحوه ممکن انجام دهید. 

  • اگر حد ضرر را در فاصله کمی از قیمت خرید قرار دهید، در معاملات کوتاه مدت ممکن است به دلیل نوسان زیاد قیمت، خروج زود هنگامی از بازار داشته باشید (سهم خیلی زود فروخته شود.)
  • اگر حد ضرر را در فاصله زیادی از قیمت خرید قرار دهید، ممکن است باعث زیان بیشتر شما ‌شود. (سهم خیلی دیر فروخته ‌شود.)
  • همیشه به حد ضرر تعیین شده وفادار مانده و به آن عمل کنید. اگر پس از عمل کردن به حد ضرر و خروج از یک سهم خاص، رشد سهم شروع شد، نیازی نیست خودتان را سرزنش کنید و از آن به بعد در تعیین حد ضرر دقت و مطالعه بیشتری انجام دهید.
  • برخی از افرادی که به دید بلند مدت سرمایه گذاری می کنند اعتقادی به تعیین حد ضرر نداشته و معمولا حد زیان تعیین نمی کنند. شما هم اگر به وضعیت بنیادی و استراتژی شرکتی که در آن سرمایه گذاری کرده اید مطمئن هستید و قصد سرمایه گذاری بیش از 9 ماه را دارید دارید، می توانید حد ضرر تعیین نکنید.
  • وقتی مقاومت یک سهم شکسته شد و قیمت سهم در بالای محدوده مقاومتی تثبیت پیدا کرد، حد ضرر را روی مقاومت شکسته شده که حالا به عنوان حمایت عمل می‌کند قرار دهید.
  • حد ضرر  را در خرید های میان‌ مدت و بلند مدت روی محدوده حمایتی معتبر تعیین کنید (بین 10 تا 20 درصد پایین ‌تر از قیمت خرید)
  • کم شدن سود هم نوعی ضرر محسوب می شود، بنابراین زمانی‌که قیمت سهام بالا رفت حد ضرر را نیز باید متناسب با قیمت افزایش داد.‌
  • در تعیین حد ضرر، دیدگاه زمانی و بازه سرمایه گذاری یک سرمایه‌ گذار بسیار حائز اهمیت است. حد ضرر برای معاملات کوتاه‌ مدت با حد ضرری که برای معاملات بلند مدت تعریف می ‌شود، متفاوت است.
  • اگر روند بازار و شاخص صعودی باشد بعد از رسیدن به حد سود بدون اینکه سهم را بفروشیم، فقط حد ضرر را تعریف می‌ کنیم؛ ولی اگر روند بازار نزولی و شاخص در حال اصلاح باشد، باید بعد از رسیدن به حد سود، یا به ‌طورکامل از سهم خارج شویم یا این که بخشی از سهام را با سود فروخته و برای مابقی، حد ضرر شناور (trailing stop) در نظر بگیریم.

اگر قصد دارید به دوره های تخصصی در خصوص آموزش بورس دسترسی پیدا کنید، می توانید همین حالا اپلیکیشن آموزش بورس دکتر ترحمی را به صورت رایگان دانلود کنید.

تعیین حد ضرر ثابت

در روش تعیین حد ضرر ثابت، معامله ‌گر مقدار مشخصی را به‌ عنوان حد ضرر در نظر می‌گیرد و زمانی‌که قیمت به آن نقطه رسید، اقدام به فروش می‌کند. در این روش می توان حد ضرر را به دو صورت محاسبه کرد:

  1. بر اساس یک مقدار ثابت عددی: در روش مقدار ثابت عددی، معامله‌گر عدد ثابتی را به‌عنوان حد ضرر تعیین می‌کند. به‌ عنوان مثال حد ضرر 50 تومانی را برای خرید خود در نظر می‌گیرد و هر زمان که قیمت سهم به اندازه 50 تومان نسبت به قیمت خرید کاهش یافت، اقدام به فروش می‌کند.
  2. بر اساس یک مقدار ثابت درصدی: در این روش معامله ‌گر درصد ثابتی از قیمت خرید را ملاک محاسبه حد ضرر قرار می ‌دهد و ‌زمانی‌که قیمت سهم از مبلغ درصدی تعیین شده پایین ‌تر رفت، از معامله خارج می ‌شود. به عنوان مثال اگر سهمی را ۵۰۰ تومان خریداری کرده باشیم و حد ضرر را ۱۰ درصد در نظر گرفته باشیم، با رسیدن به قیمت ۴۵۰ تومان باید از معامله خارج شویم.

قانون هشت درصدی برای تعیین حد ضرر ثابت

گفته می شود که معمولاً سهامی که به خوبی و  براساس تجزیه و تحلیل دقیق بنیادی و تکنیکال انتخاب شده و در زمان و قیمت مناسب آن را خریداری کرده باشیم، به ‌ندرت با کاهش درحد ۸ درصدی نسبت به قیمت خرید مواجه می ‌شوند. بنابراین زمانی که سهام شما بیش از 8 درصد از قیمت خرید خود را از دست داد، باید از معامله خارج شده و بدانید چیزی در استراتژی معاملاتی شما اشتباه است.

باید گفت که نمی توان محدوده کاملا یکسانی را برای تمام سرمایه گذاران تعیین کرد، امّا از معمول‌ ترین محدوده ‌هایی که برای تعیین حد ضرر در نظر گرفته می‌ شود، محدوده 5 الی 15 درصدی نسبت به قیمت خرید سهام است. به طور کلی می توان گفت که اغلب بازه‌ در نظر گرفته‌ شده برای حد ضرر، بین 5 تا 15 درصد از قیمت خرید است.

در زمان پس از خرید، رفتار سهم نسبت به کل بازار و صنعت باید مورد توجه و بررسی سرمایه گذار قرار گیرد. چنانچه سهام شما در بازار در حال رشد، در جای خود باقی بماند، این می ‌تواند برای شما یک هشدار باشد. 

تعیین حد ضرر تکنیکال

در روش ‌های تعیین حد ضرر به شیوه مکانیکال برای محاسبه و تعیین نقطه ضرر از اندیکاتورها استفاده می‌ شود  در ادامه روش های مورد استفاده در این شیوه را به صورت خلاصه به شما توضیح خواهیم داد. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص این روش ها باید به مقالات تخصصی وب سایت فروهر ترحمی مراجعه کنید.

  1. ‌روش پارابولیک سار  (Parabolic SAR) - در این شیوه از ترسیم نمودار برای محاسبه و تعیین حد ضرر استفاده می‌ شود.
  2. ‌میانگین متحرک   (Moving Average) - در این روش از میانگین متحرک که قیمت سهام را در یک دوره زمانی نشان می ‌دهد، استفاده می ‌شود.

تعیین حد ضرر اتوماتیک

در بازار هایی مانند فارکس امکان تعیین حد ضرر به صورت اتوماتیک وجود دارد. مزایای تعیین حد ضرر به صورت خودکار یا اتوماتیک این است که شما نخواهید داشت که قیمت سهام را به صورت روزانه و مستمر چک کنید. امّا متاسفانه گذاشتن سفارش حد ضرر و انجام آن به صورت خودکار در حال حاضر در بورس تهران امکان پذیر نیست.

اگر شما در شرایطی هستید که امکان دسترسی به اینترنت و چک کردن مداوم قیمت سهام را ندارید، تعیین حد ضرر به صورت اتوماتیک می تواند گزینه ی بسیار مناسب و سود مندی برای شما باشد.
امّا در کنار تمام فواید آن، معایب حد ضرر خودکار این است که ممکن است حد ضرر (مخصوصا زمانی که در قیمت نا مناسبی تنظیم شده) با یک نوسان خیلی کوچک قیمت در بازار فعال شده و نا خواسته معامله ‌ای که انجام داده ‌اید بسته شود.

درست است که در بورس تهران امکان گذاشتن حد ضرر خودکار وجود ندارد، امّا کار منطقی و توصیه شده این است که حتما حد ضرر سهامی که خریداری کرده ‌اید را یادداشت کرده و بدون قید و شرط به آن ها عمل کنید.

نتیجه گیری

به طور کلی می توان گفت که هیچ قاعده و قانون یکسان و ثابتی برای تعیین حد ضرر وجود ندارد. تعیین حد ضرر مسئله ای است که کاملا به سبک سرمایه ‌گذاری شما و میزان ریسک پذیری ‌تان بستگی دارد.

تعیین حد ضرر از سوی معامله ‌گران در برخی موارد حتی از خود معاملات هم اهمیت بیشتری پیدا می ‌کند و عدم تعیین حد ضرر به معنی نداشتن برنامه و عدم ‌مدیریت سرمایه است. همین مسئله می تواند منجر به زیان های هنگفت و از دست رفتن سرمایه شما شود.

زمانی‌که برای معامله ‌ای حد ضرر تعیین کردید و با فعال شدن آن از معامله خارج شدید، در صورتی‌که قیمت سهام رو به افزایش رفت، از قرار دادن حد ضرر پشیمان نشوید. اما اگر تعداد زیادی از حد ضررهای شما فعال می‌شود و قیمت سهام رو به افزایش می‌رود، به این معنی است که باید در سیستم معاملاتی و استراتژی خود بازبینی نمایید.

نکته بسیار مهم این است که همیشه به حد ضرر تعیین شده پایبند باشیم و در صورت لزوم و در موارد خاص در آن بازبینی داشته باشیم.

تعیین نقطه توقف یا حد ضرر نیاز به کمی تجربه و داشتن اطلاعات کافی از تحلیل تکنیکال دارد. با استفاده از نکات کلیدی مطرح شده در این مقاله می توانید در تعیین حد ضرر هوشمندانه تر عمل کنید.

اگر قصد دارید به دوره های تخصصی در خصوص آموزش بورس دسترسی پیدا کنید، می توانید همین حالا اپلیکیشن آموزش بورس دکتر ترحمی را به صورت رایگان دانلود کنید.


 

اخبار و مقالات مرتبط