سهام شناور آزاد

سهام شناور آزاد بورس چیست و چگونه محاسبه می شود؟

شنبه ۰۵-۱۱-۱۳۹۸

یکی از اساسی ترین ملاک های موسسات بورس از لحاظ جریان درست و روان معاملات سهام در بازار سهام، سهام شناور آزاد است که نوسانات آن برای هر موسسه ای پیام های مهمی را برای سرمایه گذاران در پی دارد.

سهام شناور آزاد، یکی از اصطلاحاتی است که افراد فعال در بازار سرمایه و خرید و فروش سهام با آن سر و کار دارند. این سوال که سهام شناور آزاد چیست؟ چگونه محاسبه می شود و به چه میزان در حین خرید و فروش یا ارزیابی یک سهم به کار می ‌آید، مسئله ای است که در این مقاله به آن می پردازیم.

در مجموع، سهام هر موسسه در بازار سرمایه، دو طبقه سرمایه گذار دارد؛

دسته‌ اول سرمایه گذاران عمده یا راهبردی

اگر قصد دارید به دوره های تخصصی در خصوص آموزش بورس دسترسی پیدا کنید، می توانید همین حالا اپلیکیشن آموزش بورس دکتر ترحمی را به صورت رایگان دانلود کنید.

تماس با ما

سهامداران راهبردی چه کسانی هستند؟

سرمایه گذاران عمده یا راهبردی افرادی هستند که برای زمان بلند مدت سهام شرکت را خریداری کرده اند که در کوتاه مدت تصمیم واگذاری سهام خود را ندارد و برای نظارت مدیریتی شرکت، سهامداری عمده خود در سهام شرکت را نگه می دارند.

این اشخاص، شامل تمامی سهامداران حقیقی یا حقوقی هستند که مالک بیش از 5 درصد از سهام آن شرکت محسوب می شوند. 

لازم به ذکر است که درمحاسبه سهام شناور آزاد میزان سهامی که به دارندگان سهام راهبردی تعلق دارد از میزان کل سهام موجود کسر می شود و در اکثر بورس های جهان، موسسه هایی که کمتر از ۲۵ درصد سهام آن ها، «سهام شناور آزاد» باشد، از فهرست شرکت های بورسی خط می خورند و مقام خود را در بازار سهام از دست می دهند.

این از دست رفتن جایگاه در میان شرکت های بورسی به این دلیل انجام می شود که نشان دهد در صورتی که مالکین شرکتی تمایل ندارند حداقل یک چهارم سهام آن ها میان مردم و سرمایه گذاران تقسیم شود و می خواهند سهام را برای خود حفظ کنند، دلیلی ندارد در بورس حضور داشته باشند.

دسته دوم، دیگر سرمایه گذاران (اعم از شناسه های حقیقی و حقوقی) می باشند که به دلایل گوناگون، قسمتی از سهام معامله پذیر شرکت در بازار را تهیه کرده‌ اند.

منظور از سهام شناور آزاد چیست؟

سهام شناور آزاد که در تجارت به آن  Free Float می گویند قسمتی از سهام یک شرکت می باشد که دارندگان آن، آماده عرضه و معامله آن سهام هستند و تصمیم ندارند با حفظ آن بخش از سهام، در مدیریت شرکت همکاری کنند و انتظار می ‌رود، در آینده پیش رو، قابل خرید و فروش باشد.

سهام شناور آزاداصطلاحا، ۲۴ درصد از همه سهامداران، با عرضه سهام خود موافقند و نمی خواهند سهم خود را حفظ کنند و دارای نشست مدیریتی در این شرکت باشند. یک چهارم درصد از همه ۷۸ میلیارد، تقریبا ۱۸ میلیارد و ۷۲۰ میلیون برگه سهم می ‌شود. این میزان کمک رسان ماست تا بدانیم، چه اندازه از سهامداران به عرضه و معامله سهم تمایل دارند و این مسئله به چه میزانی می ‌تواند ریسک معاملات ما را متاثر کند.

در واقع، هر اندازه این میزان بزرگ ‌تر باشد، یعنی علاقه سهامداران به حفظ سهم کمتر است. لذا ریسک حفظ سهم توسط ما افزایش پیدا می کند. چون برخی می ‌توانند با عرضه‌ سهام خود، منافع حفظ سهم توسط ما را تحت تاثیر قرار دهند.

 

نحوه محاسبه سهام شناور آزاد

ابتدا به منظور آشنایی با نحوه محاسبه سهام شناور آزاد یک مثال را شرح می دهیم، تصور کنید که هفتاد درصد سهام شرکت A دراختیار شرکت B است و شرکت B نیز به هیچ وجه تصمیم ندارد که سهام شرکت A را معامله کند، در این شرایط شرکت A صرفا دارای ۳۰ درصد سهام شناور آزاد است که می توان معامله و یا در بورس خرید و فروش کرد.

یا در مثالی دیگر سهام شناور آزاد اینگونه تعیین می شود:

تصور کنید که ترکیب سهامداران شرکت آلفا به شکل زیر است:

  1. سهام دار A : (شخص حقیقی) 40 درصد
  2. سهام دار B : (شخص حقیقی) 20 درصد
  3. سهام دار C : (سرمایه گذار حقوقی) 10 درصد
  4. دیگر سرمایه گذاران: (سهامداران جزء هزار نفر) 30 درصد

•    همه سرمایه گذاران : ۱۰۰ درصد
به طور آشکار و مطابق با ترکیب سهامداران شرکت آلفا اندازه «سهام شناور آزاد» این موسسه 30 درصد می باشد.
بنابراین برای محاسبه سهام شناور آزاد نیز باید ترکیب سرمایه داران بررسی شده و سهامداران راهبردی را تعیین کرد. همانطور که در بالا توضیح دادیم سهامدار راهبردی، سرمایه گذارانی هستند که در کوتاه‌ مدت، تصمیم واگذاری سهام خود را نداشته و معمولاً می‌ خواهند برای مشارکت و اعمال مدیریت خود، این سهام را نگه دارند.

تغییرات سهام شناور آزاد در نوسانات شرکت

ذکر این نکته نیز بسیار ضروری است که اگر شرکتی نسبت «سهام شناور آزاد» بیشتری داشته باشد، امکان دستکاری قیمت آن کمتر می شود چرا که حجم منابع مالی که برای دستکاری آن لازم است، خیلی زیاد می شود و باید مثلاً ۲۵ میلیارد تومان به بازار سهام مصنوعی منتقل شود تا قیمت سهام شرکت مورد دستکاری قرار گیرد.

از سویی دیگر وقتی «سهام شناور آزاد» یک شرکت از درصد بالایی برخوردار باشد برای این سهام اینگونه شرکت ها به راحتی نمی توان شایعه و بازار سازی ایجاد کرد تا سهامداران تحت تاثیر شایعه ها که قیمت این سهم افزایش پیدا می کند اقدام به خرید و فروش سهام مورد نظر کنند که در واقع در یک مسیر مبهم و اشتباه اقدام به این معامله کرده اند.

در نقطه مقابل هر چقدر یک شرکتی کوچک و «سهام شناور آزاد» آن پایین باشد به راحتی در بورس به دچار دستکاری قیمت می‌شود و سفته بازان با بازارسازی و هدایت غیر واقعی معاملات اقدام به فریب سرمایه گذاران می کنند.

بر همین اساس تحلیل گران بازار های سهام توصیه می کنند که سرمایه گذران تازه وارد که با استاندارد های بازار سهام آشنا نیستند شرکت های بزرگ با «سهام شناورآزاد» بالا را برای سرمایه گذاری های خود انتخاب کنند.

شناوری سهم چه اثری بر قیمت سهم و تصمیم سهامداران دارد؟

همانطور که گفتیم اکثر شرکت هایی که میزان سهام شناور آزاد آن ها کمتر از 25 درصد باشد، از لیست شرکت‌های بورسی خط می خورند. از طرفی دیگر، در صورتی که شرکتی میزان سهام شناور آزاد آن زیاد باشد، سهام آن زودتر و به سرعت عرضه می ‌شود.

بنابراین، میزان سهامداران مردمی افزایش پیدا می کنند و امکان دست ‌کاری نرخ توسط تصمیم گیرندگان شرکت کم می شود. اما در صورتی که شرکتی شناوری کمی داشته باشد، توسط مدیران و سهامداران راهبردی می ‌تواند به طرف اهداف دلخواه آن ‌ها هدایت شود.

اگر قصد دارید به دوره های تخصصی در خصوص آموزش بورس دسترسی پیدا کنید، می توانید همین حالا اپلیکیشن آموزش بورس دکتر ترحمی را به صورت رایگان دانلود کنید.

تماس با ما

در صورتی که سهام شناور آزاد کم باشد با سرمایه کم می‌ توان نرخ آن را در دست گرفت و افزایش یا کاهش زیاد در آن به وجود آورد و با شایعات، سهام‌داران آن را گول زد یا افراد را به خرید آن ترغیب نمود. 

در موسسه هایی که میزان سهام شناور آزاد آن ها بالاست به آسانی نمی ‌توان خرید و فروش های سهام را تحت تاثیر قرارداد. در چنین موسسه هایی حجم بالای معاملات و سرمایه گذارانش مانع از نوسانات بسیار سهم خواهد شد.

هر اندازه شرکت شناوری بیشتری داشته باشد، افزایش نرخ آن به سرمایه بیشتری احتیاج دارد. برای نمونه در صورتی که دو شرکت با شناوری ۵۰ درصد و ۲ درصدی را با هم مورد مقایسه قرار دهیم، شرکت A به منظور تغییر نرخ به سرمایه بیشتری احتیاج دارد. اما شرکت B با سرمایه کمی صف خرید خواهد شد و نرخ آن رشد می یابد. به عبارتی، وقتی که میزان بیشتری از سهام، آماده‌ توزیع باشند رشد نرخ با تاخیر همراه است. در حین توزیع و تشکیل صف فروش هم شرکت با شناوری بیشتر، چون تعداد توزیع کنندگان بالقوه آن بیشتر است به سرعت صف فروش خواهد شد.

میزان سهام شناور آزاد در قالب عامل اثرگذار بر افزایش نقد شوندگی، عمق و بازدهی بازار عنوان می ‌شود. در صورتی که اخیرا با بازار سهام آشنایی پیدا کرده اید، توصیه می شود سهامی را برای سرمایه گذاری برگزینید که شناوری نرمالی داشته باشد.

به منظور کسب شناوری نرمال، نیاز است میانگین سهام شناور شرکت‌ های بازار را بررسی کنیم و هر اندازه شناوری سهم مدنظر ما به این میانگین نزدیک ‌تر باشد، شناوری نرمال تری دارد. سهم‌ های کوچکی که از سهام شناور آزاد کمی برخوردارند بهترین سهم برای سفته باز ها به شمار می آیند تا به آسانی و با سرمایه کم، روی آن ها تاثیر بگذارند.

بهترین میزان سهام شناور آزاد چه میزان است؟

کمترین میزان سهام شناور آزاد شرکت ‌ها ممکن است ۵ درصد باشد. اما در حقیقت برای این میزان، سقفی وجود ندارد زیرا یک سهامدار عمده قادر است تمامی سهام خود را با رعایت قوانین خاص در قالب عرضه خرد در بازار معامله کند و به همین ترتیب اندازه شناوری سهام شرکت را رشد دهد. تجربه ثابت کرده، هر اندازه این درصد به حد متوسط شناوری نزدیک ‌تر باشد، بهتر است. براساس آخرین آمارها، میزان میانگین شناوری چیزی تقریبا ۲۱ درصد برای موسسه های بورسی و فرابورسی می باشد.

آیا درصد سهام شناور ثابت است؟

همانطور که تا به اینجا متوجه شدید، امکان نقدشوندگی سهام شناور بسیار بالاست. اندازه درصد این سهام شناور، ثابت نیست زیرا احتمال دارد سهامداران اصلی شرکت در حین افزایش نرخ سهم، آن را در بازار معامله کنند و به همین دلیل میزان سهام شناور خود را در بازار کاهش دهند. در صورتی که خریدار خرد نیز بخواهد با یک یا چند شناسه سهامداری، سهام را به مقدار زیادی خریداری کند شناوری سهم کاهش پیدا می کند. شرکت‌ های بورسی و فرابورسی در دوره ‌های 3 ماهه، میزان سهام شناور خود را روی پایگاه اینترنتی کدال قرار می دهند.

شاخص سهام شناور آزاد

در این شاخص، هر سهم طبق سهام شناوری که دارد روی شاخص اثر می گذارد. دلیل اهمیت شاخص شناور به این دلیل است که تاثیر گذاری هر سهم، بر اساس میزان تاثیرگذاری سهام معامله‌ پذیر شرکت در بازار سهام بررسی می شود. به همین خاطر، امکان ارزیابی بالایی دارد و ویژگی توضیح کنندگی آن می ‌تواند مسائل بازار سرمایه را به طور کامل پوشش دهد.

تاثیر سهام شناور آزاد روی حباب قیمتی

یکی از مسائل بازارهای در حال گسترش مانند بورس تهران، وجود سهام شناور پایین می باشد که امکان دست‌کاری نرخ توسط معامله گران بزرگ را بیشتر می کند و می‌ تواند باعث اتفاقات خطرناکی مانند گمراهی بازار و ایجاد حباب قیمتی شود که در آخر موجب می شود که سرمایه گذاران به بازار سرمایه اعتماد نکنند. این مسئله کاهنده کارایی و عمق بازار سرمایه است. متاسفانه در حال حاضر در بعضی از شرکت ‌های بورس پایتخت، میزان سهام معامله پذیر در بازار محدود شده و همین موضوع، ریسک احتمال نرخ سازی و سو استفاده از این موضوع را افزایش داده است. این مسئله در مورد شرکت ‌های نوپای بورسی حادتر است. زیرا به دلیل نبودن اطلاعات تاریخی، حوزه گسترش شایعه‌ های بی‌اساس و رشد حباب گونه نرخ سهام به اندازه بیشتری مهیا می ‌شود.

بنابراین دلیل اصرار بر رعایت حداقل اندازه سهام شناور آزاد، کارایی کارکرد های بازار و شکننده نبودن بورس کشور می باشد. فراموش نکنید که سهام شناور آزاد، تقریب خوبی از توزیع واقعی سهام می باشد.

 

اگر قصد دارید به دوره های تخصصی در خصوص آموزش بورس دسترسی پیدا کنید، می توانید همین حالا اپلیکیشن آموزش بورس دکتر ترحمی را به صورت رایگان دانلود کنید.

تماس با ما

اخبار و مقالات مرتبط