اوراق قرضه

اوراق قرضه چیست؟ آشنایی با انواع انواع اوراق قرضه و اصطلاحات آن

یکشنبه ۰۶-۱۱-۱۳۹۸

اکثر ما بدون دریافت وام، نمی توانیم از عهده تهیه چیز هایی مانند خودرو، مسکن، لوازم خانه  یا ادامه‌ ی تحصیل برآییم. همانطور که ما به منظور خرید چیزی وام می گیریم یا پول قرض می کنیم، کسب ‌و ‌کار ها هم اینگونه عمل می کنند. کسب‌ و ‌کار ها غالبا به منظور تأمین مالی امور خود، حضور در بازاری مدرن، خلاق و رشد، به وام احتیاج دارند. اما میزان مورد نیاز آن ها معمولا از توان بانک‌ بیشتر است. لذا راه دیگر برای شرکت ‌ها، تأمین مالی توسط صدور اوراق قرضه برای کسانی است که‌ تمایل دارند آن را بخرند. بنابراین، اوراق قرضه همان وام محسوب می شود.

اوراق قرضه یکی از مفاهیم مربوط به خرید و فروش سهام و کسب درآمد از بورس است که آشنایی با آن می تواند برای سرمایه گذاران کمک کننده باشد. در این مقاله از وب سایت ترحمی قصد داریم شما را با مفهوم اوراق قرضه، انواع آن و اصطلاحات مربوط به آن آشنا کنیم. با ما همراه باشید. 

اگر قصد دارید به دوره های تخصصی در خصوص آموزش بورس دسترسی پیدا کنید، می توانید همین حالا اپلیکیشن آموزش بورس دکتر ترحمی را به صورت رایگان دانلود کنید.

تماس با ما

منظور از اوراق قرضه چیست؟

زمانی که شما اوراق قرضه تهیه می‌ کنید، در حقیقت به شرکت صادرکننده ‌ی این اوراق پول قرض داده‌ اید و در برابرش، شرکت در طول زمان وام، به شما سود می دهد. میزان و دوره‌ ی پرداخت سود به شرایط اوراق قرضه وابسته است. نرخ سود معمولا در اوراق قرضه‌ ی طولانی مدت بیشتر است.

پرداخت سود معمولا به صورت 6 ماهه انجام می شود؛ اما پرداخت‌ به شکل 12 ماهه، 3 ماهه یا حتی 30 روزه نیز وجود دارد. زمانی که اوراق قرضه به تاریخ سررسید خود می ‌رسد، شرکت صادرکننده اصل پول را بازپرداخت می‌‌ کند.

در صورتی که شما قرض دهنده باشید اوراق قرضه دقیقا مثل سهام، یک نوع سرمایه ‌گذاری محسوب می شود. اما اختلافش در این است که سهام، وام به شمار نمی آید. سهام به عبارتی مالکیت در یک شرکت است، راندمانش نیز به اندازه سود آن شرکت وابسته است.

به همین خاطر، سهام ریسک و نوسان بیشتری دارد و کاملا منعکس‌ کننده‌ی موفقیت یک شرکت می باشد. در مقابل، اوراق قرضه معمولا دارای نرخ سود ثابتی هستند. برخی از اوراق قرضه نرخ شناور دارند یعنی تنظیم تعرفه سود آن ها به شرایط بازار وابسته است.

امکان مبادله اوراق قرضه مانند سهام امکان پذیر است. زمانی که فردی اوراق قرضه ‌ی خود را با نرخی پایین ‌تر از ارزش اسمی سهام  معامله کند، می گویند که با تنزیل (discount) فروخته شده است. اما در صورتی که با نرخ بالاتر از ارزش اسمی معامله شود، می گویند که فروش با صرف  (premium)  انجام شده است.

چند نوع اوراق قرضه داریم؟

اوراق قرضه انواع و اقسام مختلفی دارد که در ادامه به معرفی آن ها می پردازیم:

  • اوراق قرضه‌ ی دولتی

دولت ها به منظور تأمین مالی برنامه‌ ها، پرداخت حقوق کارکنان و به ویژه پرداخت فاکتور ها، اوراق قرضه صادر می ‌کنند. اوراق قرضه ‌ی سرزمین های باثباتی مانند آمریکا، جزو ایمن ‌ترین سرمایه ‌گذاری‌ ها محسوب می شود. اما در مقابل، اوراق قرضه‌ ی سرزمین های در حال توسعه، ریسک بیشتری دارند.

کشور آمریکا اوراق قرضه‌ ی خود را به وسیله خزانه ‌داری و چندین سازمان و نهاد دولتی گوناگون صادر می ‌‌کند. در آمریکا به اوراق قرضه ‌ای که تاریخ سررسید آن ها کمتر از 12 ماه باشد، به عبارتی  T-billsمی گویند، اوراق قرضه با تاریخ بین ۱ تا ۱۰ سال را T-notes و بیش از ۱۰ سال را اوراق خزانه ‌داری نام برده می شود. در بعضی از موارد، سود دریافتی از این اوراق، مالیات بر درآمد ندارد.

  • اوراق قرضه‌ ی شهرداری

ایالت ها، شهر ها، کشور ها و منطقه های گوناگون به منظور تأمین مالی عملیات ‌ها یا پرداخت هزینه ‌ی پروژه‌ ها اوراق قرضه صادر می کنند. این نوع اوراق مخارج احداث بیمارستان، میدان، پارک، مدرسه و ... را از لحاظ مالی فراهم می ‌‌کند. شهرداری‌ ها غالبا وقتی اوراق قرضه صادر می ‌کنند که به پولی بیشتر از سرمایه حاصل از پس انداز مالیات ‌ها نیاز داشته باشند. یکی از منافع اوراق قرضه‌ ی شهرداری این است که بهره حاصل از آن، مالیات ندارد.

  • اوراق قرضه‌ ی شرکتی

اوراق قرضه ‌ی شرکتی به این صورت است که یک کسب‌و‌کار یا صاحب کسب و کاری برای کمک به فراهم کردن مخارج شرکت، آن ها را صادر می کند. ریسک اوراق قرضه شرکتی بیشتر از اوراق قرضه‌ ی دولتی می باشد، اما وجه بیشتری می‌ توان از آن دریافت کرد. از طرفی تعداد گزینه‌ ها به منظور انتخاب از بین اوراق قرضه‌ ی شرکتی بیشتر است. اما یکی از عیب های این اوراق، معاف نبودن از مالیات می باشد.

به خصوص در رابطه با سرمایه‌ گذاری در اوراق قرضه‌ ی شرکتی، در نظر گرفتن ریسک اوراق بسیار حائز اهمیت می باشد. هیچ سهامداری تمایل ندارد که پول خود را صرف اوراق قرضه‌ ی شرکتی با راندمان پایین کند که احتمال ورشکستگی آن 50 درصد است.

اگر قصد دارید به دوره های تخصصی در خصوص آموزش بورس دسترسی پیدا کنید، می توانید همین حالا اپلیکیشن آموزش بورس دکتر ترحمی را به صورت رایگان دانلود کنید.

تماس با ما

به منظور تهیه اوراق قرضه ‌ی شرکتی باید در رابطه با شرایط مالی صادر کننده و طبیعت اقتصادی آن مطالعات و بررسی هایی داشت. این مطالعات می ‌توانند دربردارنده میزان گردش وجه نقد، دیون، نقدینگی و اهداف کسب ‌و‌ کار شرکت باشد.

با اینکه انجام چنین مطالعاتی احتمال دارد باعث سرگرمی شود، اما اکثر ما ما وقت و مهارت لازم برای ارزیابی درست وضعیت مالی یک شرکت را نداریم. خوشبختانه موسسات  معتبر سرمایه‌ گذاری هستند که این کار را انجام می ‌دهند. کارشناسان باتجربه، به تحلیل و ارزیابی وضعیت شرکت ‌ها می‌پردازند و رتبه ‌ی آن ها را مشخص می‌‌ کنند.

خدمات رتبه‌ بندی هر یک از این شرکت‌ ها، دارای فرمول منحصربه  فرد خود برای ارزیابی میزان ریسک و مقیاس ‌بندی رتبه‌ ها می باشد. برای مثال رتبه‌ ی AAA یعنی اوراق قرضه ایمن و کم ‌ریسک است و رتبه‌ ی D یعنی ریسک بالایی دارد.

اصطلاحات مربوط به اوراق قرضه

اوراق قرضه احتمال دارد دارای خصوصیاتی باشند که به نفع یک یا هر دو طرف معامله باشد.

در این قسمت برخی از اصطلاحاتی که قبل از انتخاب اوراق قرضه باید بدانید را معرفی می کنیم:

  • تاریخ سررسید (Maturity): اوراق قرضه تاریخ دارند. تاریخ اوراق قرضه بسته به نوع آن بین 30 روز تا 50 سال است.
  • فراخوانی (Callability): این عبارت یعنی که شرکت یا موسسه صادرکننده‌ی اوراق هر وقتی که تمایل داشته باشد اوراق قرضه را فراخوانی می نماید. به این معنا که موسسه قبل از تاریخ سررسید برای بازخرید اوراق قرضه اقدام می کند. یک موسسه احتمال دارد وقتی به این اقدام دست بزند که تعرفه سود در حال نزول باشد که در این وضعیت اقدام به صدور اوراق قرضه‌ی جدیدی می‌ کند تا بتواند سرمایه بیشتری نگهداری کند. این موضوع همیشه هم برای خریدار بد نیست چراکه سود بیشتری به اصل پول اوراق قرضه افزوده می ‌شود.
  • اوراق قرضه‌ی تبدیل شدنی (Convertible Bonds): برخی اوقات اوراق قرضه به سهام شرکت صادرکننده قابل تبدیل هستند. زمانی که اوراق قرضه‌ی تبدیل شدنی صادر می ‌شود، دقیقا زمان و نرخی که می ‌توان آن را به سهام تبدیل نمود، معین خواهد شد. این گونه از اوراق قرضه غالبا در ابتدا تعرفه سود پایینی را عرضه می ‌کنند اما سهام عادی بالقوه بیشتری را به دست می آورند.
  • اوراق قرضه‌ ی تضمینی: اوراق قرضه ‌ای که به وسیله یک وثیقه ضمانت می شوند، اوراق قرضه‌ ی تضمینی هستند. 

سایر اصطلاحات اوراق قرضه

  • امکان فروش (Put Provision)
  • اوراق قرضه ‌ی تضمین ‌نشده (Unsecured Bonds)

​​​​​​​اوراق قرضه با سهام چه تفاوتی دارد؟

اوراق قرضه مثل سهام، یک نوع سرمایه ‌گذاری به شمار می آید اما فرق آن در این است که سهام، وام به شمار نمی ‌آید بلکه به معنای سهم داشتن در یک شرکت می باشد و راندمانش هم به اندازه بهره آن شرکت وابسته  است.

به همین خاطر، سهام ریسک و نوسان بیشتری دارد و سود سهام هم به عملکرد یک شرکت وابسته است. از سوی دیگر، اوراق قرضه معمولا دارای تعرفه سود ثابت هستند. برخی از اوراق قرضه نرخ شناوری دارند یعنی که تعرفه سود آن ها به شرایط بازار تنظیم بستگی دارد. اوراق قرضه مانند سهام مبادله شدنی هستند.

اوراق قرضه با اوراق مشارکت چه تفاوتی دارد؟

اوراق مشارکت تفاوت زیادی با اوراق قرضه ندارد. اوراق مشارکت نیز نوعی اوراق قرضه محسوب می شود که در کشور ما توسط دولت، شهرداری و سازمان های دولتی یا خصوصی به منظور تأمین اعتبار نقشه ها و سازه ‌های عمرانی، تولیدی و خدماتی ایران توزیع می‌ شود. روش و قوانین انتشار این اوراق بر عهده‌ی بانک مرکزی می باشد. در کشور ما اوراق مشارکت موسسات و دولت در بورس تهران معامله می ‌شود.

اگر قصد دارید به دوره های تخصصی در خصوص آموزش بورس دسترسی پیدا کنید، می توانید همین حالا اپلیکیشن آموزش بورس دکتر ترحمی را به صورت رایگان دانلود کنید.

تماس با ما

اخبار و مقالات مرتبط