تسویه معاملات

تسویه معاملات در بورس توسط چه مرجعی انجام می شود؟

دوشنبه ۰۲-۰۴-۱۳۹۹

فعالیت در بازار بورس مستلزم خرید و فروش سهام است. اینکه سهامی را طبق نظر ها و پیش ‌بینی ‌های خود خریده و همراه با نوسانات آن در بازه زمانی هایی که خودتان مشخص خواهید کرد، اقدام به فروش آنها داشته باشید. در این بین آنچه مشخص است، مقدار پولی است که در هر معامله بورس رد و بدل می ‌شود. در تمام معاملات بورس شما تنها در حال جا به جا کردن چندین عدد هستید. مقدار مشخصی از سهامی که می ‌خرید و یا می فروشید. در این بین ممکن است سوالی که مطرح باشد، متوجه چگونگی جا به جایی پول باشد. در واقع چگونه می توان پول را در معاملات بورس جا به جا کرد؟ آیا ساز و کار مشخص و از پیش تدوین شده‌ ای برای آن وجود دارد؟ در صورت وجود قانون مشخص چه نهاد و یا مرجع قانونی متصدی این اقدام است؟ به طور خلاصه تسویه معاملات در بورس توسط چه مرجعی و تحت چه شرایطی انجام می ‌شود؟ با ما همراه باشید تا با دیدی کاملا حرفه ای از این بخش در معاملات بورس آگاهی پیدا کنید.

برای دسترسی به دوره های آموزشی بازار سرمایه،  سرمایه گذاری موفق و کسب درآمد از بورس می توانید همین حالا اپلیکیشن آموزش بورس فروهر ترحمی را دانلود کنید.

ماهیت تسویه معاملات در بورس چیست؟

یک معامله در بورس فرآیندی است که طی آن حداقل چهار عنصر حقوقی مطرح می شوند. خریدار در قبال فروشنده و کارگزاری ‌های آنها. چرا که هر فرد حقیقی و یا حقوقی چه در مقام خریدار و و یا فروشنده در بازار بورس لازم است که تمامی معاملات خود را از طریق ثبت نام در یک کارگزاری معتبر بورس به انجام رساند. لذا هر معامله گری در بورس با یک کارگزاری طرف است. از آنجا که جریان خریدار و فروشنده در بستر بزرگ بورس انجام می ‌شود، لذا منطقی است که با کارگزاری های متفاوتی در طرف خریدار و یا فروشنده مواجه باشیم. از این رو هر معامله در بازار بورس، طرف های مستقیمی دارد که متوجه خریداران و فروشنده ها می شود. در مقابل طرف های غیر مستقیمی با عنوان کارگزاری ‌ها هستند که با عنوان واسطه‌ های معاملاتی در این بین حضور دارند.

حال اگر بخواهیم با چنین ساختار مشخصی از معاملات به دنبال مرجع قانونی در انجام تسویه معاملات در بورس باشیم، باید سراغ کارگزاری ها را بگیریم. در واقع در هر معامله، سهم و ارزش ریالی سهم در میان کارگزاری ها جا به جا می شود. ماهیت تسویه معاملات در دو سوی این ماجرا است. اینکه سهم مذکور توسط کارگزاری های مبدا و مقصد برای خریدار جا به جا شده و در عین حال ارزش ریالی آن نیز در سمت فروشنده توسط کارگزاری دریافت شود. با این تعریف قانونی، کارگزاری ‌ها وکیل سهامداران در معاملات بورس هستند.

ساز و کار تسویه معاملاتی چگونه است؟

در تشریح ساز و کار تسویه معاملاتی در بورس زنجیره ‌ای از انتقالات مالی در میان است. زنجیره‌ ای که سپری شدن کامل آن به حداقل ۲ روز کاری نیاز خواهد داشت. در این زنجیره فرد فروشنده لازم است تا مراتب درخواست فروش خود را به کارگزاری ای که در آن عضو است اعلام نموده و به اصطلاح وارد صف فروش شود.

در معاملات بورس پس از پیدا شدن متقاضی در صفحه خرید که از جانب کارگزاری های دیگری مطرح است، انجام معامله بورس، نهایی خواهد شد. در اینجای ماجرا لازم است تا طی ساز و کاری کاملاً امن و حساب ‌شده جریان مالی معامله بورسی صورت گیرد. پس از اتمام معامله بورس میان خریدار و فروشنده، وجه مورد معامله از طریق کارگزاری خریدار وارد سیستم مرکزی اوراق بهادار شده و در یک جریان تسویه، وجوه در حساب کارگزاری فروشنده واریز خواهد شد. در این مرحله لازم است تا حداقل پس از یک روز کاری فرد فروشنده مراتب درخواست وجه تسویه را از کارگزاری خود درخواست نماید.

مراحل تسویه از طریق کارگزاری تا فرد فروشنده نیز به مدت یک روز کاری پس از درخواست فرد فروشنده می باشد. از این رو اگر بخواهیم همه جریان تسویه را به موقع انجام دهیم، از لحظه معامله تا زمانیکه خود فروشنده می تواند ارزش ریالی سهام فروخته شده خود را داشته باشد، حداقل ۲ روز کاری زمان خواهد برد.

قوانین اجرایی در انجام تسویه معاملات در بورس

تسویه در معاملات بورس به دو شکل نقدی و اعتباری تعریف شده است.

  • تسویه نقدی: در تسویه نقدی تمام جریان مالی با پول نقد پرداخت شده توسط خریدار در مدت مدت زمان حداکثر سه روز کاری از پایان معامله صورت خواهد گرفت. لازم است در این مدت فرد خریدار اصل وجه مورد قرارداد را به انضمام کارمزد هر دو کارگزاری طرف معامله پرداخت نماید.
  • تسویه اعتباری: در این نوع از معامله های بورس، سندی با عنوان سند تسویه اعتباری مطرح است که خرید خریدار آن را طبق فرمت شرکت کارگزاری تدوین نموده و همراه با مدارک و مستندات لازم به اتاق پایاپای ارائه می دهد. در این سند است که فروشنده به شکل ثبت کتبی اعلام خواهد داشت که تسویه کامل وجه صورت گرفته است. تمام این مراحل لازم است تا طی سه روز کاری از اتمام معامله در بورس نهایی شود. 

وقتی قرار است تا از طریق کارگزاری های بورسی تمام معاملات بورسی خود را انجام دهید، لازم است تا از طریق همان شرکت های بورسی پیگیر تسویه معاملات خود باشید. بازار سهام برای بقای خود نیاز به شفافیت مالی در یک جریان امن اقتصادی دارد. لذا برای آنکه بتواند همچنان در جذب سرمایه های مردمی توانمند باشد، لازم است تا آن احساس امنیت کامل مالی در کنار شفافیت اطلاعاتی را ارائه کند. در غیر این صورت چه کسی حاضر است تا در یک بازار غیر شفاف که چندان مسیر مطمئن و امنی در تبادلات مالی ندارد، سرمایه گذاری کند.

همین رویکرد است که تمام مراحل تسویه معاملات در بورس را با سرعت و اطمینان بالایی به انجام می رساند. مسیر تسویه معاملات در بورس آنچنان قدرتمند است که می توان در هر حالتی یک سهم خاص را به عنوان پول نقدی که سرمایه گذاری شده است در نظر گرفت. شرکت های کارگزاری در همه حال چیزی بیشتر از یک مرجع مشاوره و یا پل ارتباطی در بازار سرمایه هستند. آنها می توانند تمام جریان مالی شما را در فضای بورس تحت ساز و کاری مشخص و قانونمند مدیریت کنند. 

برای دسترسی به دوره های آموزشی بازار سرمایه،  سرمایه گذاری موفق و کسب درآمد از بورس می توانید همین حالا اپلیکیشن آموزش بورس فروهر ترحمی را دانلود کنید.

اخبار و مقالات مرتبط